Sint-Pietersbandenkerk

Ondanks enkele ingrepen aan het einde van de 19de eeuw verkeerde de oude kerk van Oudenaken in een dermate bouwvallige en slechte staat dat een volledige afbraak onvermijdelijk werd. In 1909 besliste het Provinciebestuur daarom om de bestaande kerk te vervangen door een nieuwe neogotische parochiekerk, met daarnaast een nieuwe begraafplaats. De nieuwe kerk werd op het oude kerkhof gebouwd, terwijl de nieuwe begraafplaats werd aangelegd op de plaats van de afgebroken kerk.

Voor het ontwerp van zowel de kerk als de omringende kerkhofmuur werd een beroep gedaan op architect Guillaume-Chrétien Veraart (1872-1951), die bekend stond om zijn neogotische architectuur. Op verschillende plaatsen in het geheel verwerkte hij resten van de oude kerk. Zo bleven onder meer een toegangspoort, een gedeelte van de voormalige kerkhofmuur en de breukstenen onderbouw bewaard als tastbare herinneringen aan het verdwenen bedehuis.


Interieur

Het interieur van de kerk wordt gedomineerd door een indrukwekkend fresco van de hand van Georges De Geetere, dezelfde kunstenaar die ook de muurschilderingen in de Sint-Pieterskerk aan de Rink realiseerde. Op de scheidingswand tussen het schip en het koor beeldde deze Halse kunstenaar De Acht Zaligheden uit. Het fresco werd voltooid in 1918, een jaartal dat de kunstenaar subtiel verwerkte in een chronogram.

Ook de architectuur van het kerkgebouw verdient aandacht. De constructie is tegelijk eenvoudig en doordacht: een bakstenen spitstongewelf overspant de volledige ruimte en creëert een opmerkelijk open interieur. De sobere inrichting versterkt dit effect. Zelfs de heiligenbeelden langs de zijwanden bleven ongepolychromeerd en wit, waardoor alle aandacht vanzelf naar het monumentale fresco wordt geleid.

Van het kerkmeubilair zijn enkele waardevolle stukken uit de oude kerk bewaard gebleven. Zo beschikt de kerk nog over een achttiende-eeuws koorgestoelte en een eikenhouten biechtstoel uit 1759, die beide afkomstig zijn uit het vorige bedehuis.


Kerkhof

De relatief kleine begraafplaats herbergt een opmerkelijke verscheidenheid aan grafstijlen, voornamelijk uit de 20ste eeuw. De graven variëren van eenvoudige grafzerken tot rijk versierde monumenten met mozaïektegels, imposante graftekens en andere decoratieve elementen. Opvallend zijn de vele paren grafstenen die in identieke stijl naast elkaar geplaatst zijn, vaak als laatste rustplaats van echtgenoten.

In het nieuwe gedeelte van het kerkhof bevinden zich enkele bijzondere grafstenen. Aan de ingang staan bovendien twee graftekens van oud-strijders uit de Eerste Wereldoorlog. Aan het einde van het centrale pad, dat het oude en het nieuwe gedeelte van de begraafplaats van elkaar scheidt, liggen verschillende voormalige pastoors van Oudenaken begraven.

Achter de kerk leidt een pad naar de naburige pastorie. Dit wegje is bijzonder omdat de bestrating deels bestaat uit grafstenen afkomstig uit de oude kerk. Deze stenen dateren uit de 17de en 18de eeuw en behoorden oorspronkelijk toe aan pastoors en leden van de adel.